Erketeye Yatmak Ne Anlama Gelir? Cesur ve Eleştirel Bir Bakış
—
1. Erketeye Yatmak: Anlamı ve Arkasında Yatan Toplumsal Kodlar
İzmir’de, şehrin her köşe başında, her kafede, sosyal medyada ve hatta bazen gündelik sohbetlerde duyduğum bir şey var: “Erketeye yatmak.” Bu, temelde “bekar kalmak” ya da “evlenmekten kaçmak” gibi anlamlar taşıyan bir ifade. Ama burada bir sorum var: Bu kavram aslında ne anlama geliyor? Hadi bunu daha derinlemesine inceleyelim.
Erketeye yatmak, günümüzde birçok kişi tarafından, özellikle de kadınlar ve erkekler arasında oldukça tartışmalı bir konu. Toplum, genelde evlilik ya da ciddi ilişkilere dair beklentilerini, insanları bu konuda “yönlendirme” ya da “zorlayarak” ortaya koyma eğiliminde. Ama bu ifadenin kullanımı, biraz daha derinlere inmemizi gerektiriyor.
Toplumda, “erkek” olmanın getirdiği özgürlüklerin, sorumlulukların ve beklentilerin de bulunduğu bir ortamda, “erkekliğe yatmak” ya da “evlenmeme” kararı almak, çoğu zaman tuhaf bir şekilde damgalanıyor. Erkekler, özellikle de bekâr kalmayı tercih edenler, bazen “sorunlu” ya da “sorumluluk almayı bilmeyen” olarak görülüyorlar. Oysa ki bu durum, yalnızca bir tercih meselesidir. Kimse kimseyi zorla evlendiremez. Fakat, bunu yazarken şunu da eklemek lazım: Toplumda bekâr kalmanın bazen insanın “ciddiyetsiz” ya da “yalnızlıkla başa çıkamayan” biri olarak görülmesine dair de bir eğilim var.
—
2. Erketeye Yatmak: Güçlü Yanlar ve Cesur Bir Durum
Evlilik: Bir Toplumsal Zorunluluk Olmamalıdır
Bunu net bir şekilde söylemek gerekirse, erketeye yatmak, bir erkeğin veya kadının hayata ve ilişkilere dair daha özgür ve kendi kararlarını kendi başına verebildiği bir yerden geldiği anlamına gelir. Herkesin hayatını nasıl yaşamak istediği üzerine kurduğu özgürlük, bence oldukça önemli. Ne yazık ki çoğu zaman “evlenme yaşı” gibi belirli bir tarih insanlara dayatılıyor. Ya 25 yaşına kadar evlenmezsen “bekar” ya da “tutunamayan” oluyorsun. Kimse bu baskıyı kabul etmemeli. Erketeye yatmak, evliliği bir zorunluluk olarak görmektense, kişinin kendine odaklanabilmesi için gerekli bir aşama olabilir. Çünkü, kısıtlamalarla, başkalarının “büyük projeleriyle” sürekli meşgul olmak yerine, hayatın tadını çıkarabilmek, insanı hem daha özgür hem de daha güçlü kılar.
Bireysellik ve Özgürlük
Sosyal medya, özellikle de Instagram, her ne kadar ilişkiler ve “mükemmel” çift hayatlarıyla dolu olsa da, bir o kadar da yalnızlıkla, özgürlükle ilgili paylaşımlar da yapılıyor. Erketeye yatmak, başkalarının onayına, toplumun dayattığı ilişki kalıplarına gerek duymadan bireysel olabilmenin bir yolu. 28 yaşında İzmir’de yaşayan birisi olarak, dostlarımdan bazılarının sürekli bir ilişki içerisinde olmaya, diğerlerininse yalnızlığı seçmeye karar vermesi, tam da bu özgürlüğün ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Bir kişi kendi duygusal ve fiziksel sınırlarını korumak istiyorsa, neden buna saygı duymayalım?
—
3. Erketeye Yatmak: Zayıf Yanlar ve Toplumsal Baskılar
Toplumun Stereotipik Düşünceleri
İster kabul edelim ister etmeyelim, toplumda evlilik gibi kurumlar hala çok ciddi bir yer tutuyor. Evlilik, çoğu insan için hayattaki bir “başarı” ya da “tamamlama” gibi algılanıyor. Bu noktada, erketeye yatmak, bazı çevrelerde, “hayatın anlamını bulamamak” ya da “duygusal olgunlaşmamışlık” olarak görülüyor. Çünkü hala toplumsal olarak “erkek adam” olmanın, evlilikle şekillendiği bir anlayış var. İzmir’de, sokaklarda, işyerlerinde bu bakış açısına sürekli rastlıyorum. Evet, belki kadınlar da evlenmedikleri zaman aynı şekilde sorgulanıyor ama erkekler bu konuda bazen daha fazla yargılanıyor. Çünkü “adam olmanın” tanımı bile evlenmeyi içeren bir norm haline gelmiş durumda.
Toplum, genellikle erkeklerin bu tür kararlar almasının “cesaret” gösterisi olduğunu söylese de, “bekâr olma” meselesi hâlâ çoğu kişi tarafından “sorumluluk almamamak” olarak yorumlanıyor. İş yerinde, ailemle veya arkadaşlarımla yaptığım sohbetlerde buna dair birçok yoruma rastladım. “Erkeksen evlenmeli ve aile kurmalısın” gibi yorumlar sıklıkla dile getiriliyor. Burada, bir yandan özgürlük övülürken, diğer yandan da toplumun sert kabulleriyle insanlar sıkışıp kalıyor.
İlişkilerde Sığlık ve Beklentiler
Bununla birlikte, evliliği ve ilişkinin sosyal bir zorunluluk olarak görmenin, insanların gerçek bağlar kurmasını zorlaştırdığına da şahit oldum. Evliliği sadece bir toplumsal etiket olarak görmek, çoğu zaman ilişkilere yanlış motivasyonlarla yaklaşılmasına neden olabiliyor. 47 yaşına gelmiş ve evlenmemiş birisini sürekli sorgulamak yerine, bu kişinin içsel dünyasını ve mutluluğunu anlamak daha mantıklı olacaktır. Sonuçta, “erketeye yatmak” da çoğu zaman, insanlar kendilerini “ne olmalı” ile değil, “gerçekten ne istiyorum”la sorguladıkları bir yerden geliyor.
—
4. Erketeye Yatmak ve Sosyal Adalet
Bence toplumda “evlenmelisin” baskısı, aynı zamanda sosyal adaletle de ilgilidir. Çünkü her bireyin yaşam tarzına saygı duymak, ona eşit ve adil bir yaklaşımda bulunmak gereklidir. Toplumun genetik ya da biyolojik beklentilere göre şekillendirdiği bir evlilik normu, aynı zamanda duygusal özgürlükleri de engeller. Erketeye yatmak, bir bakıma bu toplumsal düzene karşı çıkan, kendi kimliğini kurma çabasıdır.
Kapanış: Toplumun Beklentilerine Karşı Durmak
Sonuç olarak, erketeye yatmak, basitçe “evlenmemek”ten öte bir anlam taşır. Toplumun dayattığı “olunması gereken” kimliklere karşı bir duruş sergilemektir. Bu, bazılarımız için özgürleşme, bazılarımız içinse korku olabilir. Her ne olursa olsun, bu kadar güçlü bir baskı altında yaşamaktansa, insanın kendi doğrularını bulabilmesi, hayatın en değerli kazanımı olacaktır. Evet, belki 40 yaşına kadar evlenmemiş biri için hala “evlenme zamanı geldi” diyenler çıkabilir. Ama kimse kimseye, sadece evlenmediği için hayatı sorgulama hakkına sahip değildir. Erketeye yatmak, bazen tam olarak bu yüzden önemlidir: Topluma karşı, kendini bulma mücadelesi.
—
Sonuçta, erketeye yatmak ne olursa olsun, her bireyin kendi yolunu seçmesidir. Ve bu seçim, sadece kişisel bir tercih değil, toplumun tüm toplumsal yapısını sorgulayan cesur bir adım olabilir.