Kavalak Nedir? Ekonomik Perspektiften Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, sınırlı kaynaklarla sınırsız istekler arasındaki dengeyi arayarak, bireylerin ve toplumların daha verimli kararlar almasını sağlamayı amaçlar. Her seçim, bazı faydaların elde edilmesini sağlarken, diğer faydalardan vazgeçilmesi anlamına gelir. Bu ekonomik bakış açısına göre, herhangi bir malın ya da hizmetin değeri, yalnızca onu elde etmek için harcanan kaynaklarla değil, aynı zamanda onu tercih etmenin sonuçlarıyla da ölçülür. Peki, kavalak gibi geleneksel bir ürün, bu ekonomik çerçevede nasıl analiz edilebilir? Kavalak, özellikle bazı yörelerde yaygın olarak bilinen ve tüketilen bir bitkidir. Ancak, günümüzde kavalak üzerine yapılan ekonomik değerlendirmeler, sadece bu…
4 YorumEtiket: bu
Çengel Bulmacada Ödün Ne Demek? Güç, İdeoloji ve Katılım Üzerine Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Siyaset Biliminin Kırılma Noktalarından: “Ödün” ve Güç İlişkileri Bir siyaset bilimcisi olarak, her bireyin ve toplumun aslında bir tür “bulmaca” ile karşı karşıya olduğunu sıkça düşünürüm. Her şey, bir noktada kavramların ve ilişkilerin doğru bir şekilde yerleştirilmesiyle şekillenir. Ve tıpkı çengel bulmacadaki gibi, her kelimenin, her adımın kendine özgü bir anlamı vardır. Pek çoğumuz, çengel bulmaca çözmeyi eğlenceli bir aktivite olarak görürüz, ancak bu basit eğlencelik oyun, toplumsal ve politik anlamda derin izler bırakabilir. Bugün ise, belki de en basit gibi görünen sorulardan birine odaklanacağız: Çengel…
18 YorumKarıncalanmaya Ne İyi Gelir? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Karıncalanma hissi, hepimizin zaman zaman yaşadığı, vücudumuzun çeşitli bölgelerinde bir nevi uyuşma ve iğnelenme hissiyatıdır. Ancak, bu basit fiziksel durumu ele alırken, toplumsal cinsiyet rollerinin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin bu hissiyatı nasıl şekillendirdiğini göz önünde bulundurmak önemlidir. Hepimiz farklı vücutlar ve deneyimlerle dünyaya geliyoruz, bu da vücudumuzun verdiği tepkileri çeşitlendiriyor. Bu yazıda, karıncalanma hissine karşı alınabilecek önlemleri toplumsal cinsiyet, empati ve sosyal adalet bakış açılarıyla ele alacağım. Kadınların Empatik Yaklaşımları ve Karıncalanma Hissi Kadınlar, toplumsal roller ve beklentilerle şekillenen deneyimlerde karıncalanma hissini farklı şekillerde yorumlayabilirler. Genellikle empati odaklı…
8 YorumHacettepe Tıp Kim Kurdu? Bilincin, İnsanın ve Bilimin Psikolojik İzinde Bir psikolog olarak her zaman şu soruya takılmışımdır: İnsan neden öğrenmek ister? Neden bazı insanlar bir bilimin doğuşuna öncülük ederken, bazıları sadece onu takip eder? Hacettepe Tıp Fakültesi’nin kuruluş hikâyesi de bu soruların derinlerine uzanır. Yüzeyde bu, bir kurumun tarihidir; ama derinlerde bir insan zihninin dönüşüm hikâyesi yatar. Hacettepe Tıp Fakültesi’ni kuran kişi Prof. Dr. İhsan Doğramacı’dır. Ancak burada önemli olan yalnızca onun adı değil, o ismin ardındaki bilişsel, duygusal ve sosyal süreçleri anlamaktır. Çünkü her büyük girişim, bir insan zihninin bilinçli çabası kadar, duygusal bir inanç ve toplumsal bir…
6 YorumGürpınar Spor Hangi Ligde? Takım Ruhu, Aidiyet ve Psikolojinin Derin Katmanları Bir psikolog olarak her zaman şunu düşünürüm: Neden insanlar bir futbol takımına bu kadar bağlanır? Neden bir galibiyetle sevinip bir mağlubiyetle üzülürüz? Çünkü spor, sadece fiziksel bir mücadele değil, aynı zamanda bir kimlik, bir aidiyet ve bir toplumsal duygulanım biçimidir. Gürpınar Spor da bu duygunun yerel ölçekte somutlaştığı, insanların kendi kasabalarıyla özdeşleştirdiği bir semboldür. Peki, Gürpınar Spor hangi ligde? sorusunun ötesine geçerek, bu sorunun altında yatan psikolojik anlamlara birlikte bakalım. Gürpınar Spor’un Yeri: Yerel Bir Mücadele, Evrensel Bir Anlam Gürpınar Spor, Van’ın Gürpınar ilçesini temsil eden bir futbol kulübüdür.…
8 YorumŞunu açıkça söyleyeyim: “Kamusallaştırmak” sözcüğü kulağa çok teknik gelse de, aslında hayatımızın tam ortasında duran politik, toplumsal ve duygusal bir kavram. Ve bu kelimeye nasıl baktığımız, dünyaya nasıl baktığımızla birebir bağlantılı. Kamusallaştırmak Ne Demek? TDK’nin Tanımıyla Başlayalım Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre kamusallaştırmak, “bir şeyi kamuya ait hâle getirmek, özel mülkiyet veya özel kontrol alanından çıkarıp herkesin kullanımına ve yararına sunmak” anlamına gelir. Bu tanım ilk bakışta son derece net görünür: Kamusallaştırmak demek, “herkesin ortak malı hâline getirmek” demektir. Ancak bu kelimenin anlamı, sadece mülkiyetle ilgili değildir; siyaset teorisinden şehir planlamasına, sosyal haklardan dijital dünyaya kadar geniş bir anlam evrenine…
8 YorumKaç Çeşit Şirk Vardır? İnanç, Benlik ve Zihin Arasındaki Görünmez Sınırlar Bir psikolog olarak insan zihninin derinliklerine indiğimizde, inanç ve davranış arasındaki karmaşık ilişkiyi fark ederiz. Bireyler, çoğu zaman farkında olmadan dışsal güçlere, nesnelere ya da kendi benliklerine aşırı anlam yüklerler. Bu durum, sadece dini bir mesele değil; aynı zamanda psikolojik bir olgudur. Şirk kavramı, insanın anlam arayışıyla kendi egosunun kesiştiği noktada doğan bir zihinsel çatışmadır. Bu yazıda, “kaç çeşit şirk vardır?” sorusuna yalnızca teolojik bir yanıt aramak yerine, olguyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojinin merceğinden inceleyeceğiz. Çünkü şirk, sadece Tanrı’ya ortak koşmak değil, aynı zamanda zihnin kontrolsüz anlam üretme…
14 YorumAhiret Terazisi: Geleceğin Vicdan Ölçüsü mü Olacak? Bir gün gelecek, belki de bugünden çok daha yakın… İnsanlık, yaptıklarının hesabını yalnızca mahkeme salonlarında, sosyal medyada ya da kendi vicdanında değil, daha derin ve evrensel bir terazide verecek. Bu yazıyı yazarken aklımdaki tek şey şu: Ahiret terazisi kavramı yalnızca dini bir inanç değil, geleceğin insanlık bilinci ve ahlaki düzeninin de temeli olabilir mi? Haydi birlikte bu fikri irdeleyelim, düşünelim ve geleceğin vicdan haritasını birlikte çizelim. — Ahiret Terazisi Nedir? Manevi Hesaplaşmanın Evrensel Kavramı Ahiret terazisi, İslam başta olmak üzere birçok inanç sisteminde insanların dünyada yaptıkları iyilik ve kötülüklerin tartılacağı, adaletin mutlak anlamda…
12 YorumGöstericilik Ne Demek? Siyasetin Sahnesinde Güç, İdeoloji ve Vatandaşlık Güç ilişkilerinin görünür olduğu her alanda bir sahne vardır. Bir siyaset bilimci olarak, bana göre bu sahnede yalnızca iktidar değil, aynı zamanda toplumun kendisi de oynar. “Göstericilik” kavramı da tam bu noktada, modern siyasetin teatral doğasını anlamamıza yardımcı olur. Göstericilik, yalnızca protesto edenin elinde pankart tutması değil; aynı zamanda bir ideolojik anlatının, bir kimlik ifadesinin ve bir güç mücadelesinin görünür hale gelmesidir. Bugün “göstericilik” dendiğinde çoğu insanın aklına sokak protestoları, yürüyüşler ya da mitingler gelir. Oysa göstericilik bundan çok daha fazlasıdır: bir kamusal performans biçimidir, yani iktidar karşısında bireyin ya da…
8 YorumBilimsel Merakla Başlayalım Gökyüzüne bakıp bulutların hareketini izlediğinizde hiç düşündünüz mü: “Bu devasa düzeni yöneten görünmez sistem nasıl işliyor?” İşte bu sorudan yola çıkarak, bugün sizlerle hava sistemi nedir? sorusunu hem bilimsel hem de herkesin anlayabileceği bir şekilde ele alacağız. Çünkü hava, sadece soluduğumuz bir gaz değil; iklimden sağlığımıza, tarımdan teknolojimize kadar hayatın her alanını şekillendiren dinamik bir sistemdir. Hava Sistemi Nedir? Basitçe söylemek gerekirse, hava sistemi; atmosferdeki sıcaklık, basınç, nem, rüzgâr ve yağış gibi unsurların etkileşimiyle oluşan bütüncül bir düzeni ifade eder. Dünya’nın etrafını saran atmosfer, bu unsurlar sayesinde sürekli hareket halindedir. Bu hareketler, kimi zaman bir bahar esintisi,…
8 Yorum